Zwiastuny wiosny w Parku Krajobrazowym „Chełmy” – rezerwaty przyrody „Wąwóz Lipa”, „Wąwóz Siedmicki”, „Nad Groblą”.

   Wiosna, pora roku stanowiąca symbol odrodzenia! Wszyscy kojarzymy ją z wydłużającym się dniem, wyższą temperaturą otoczenia, lekkimi opadami deszczu oraz budzącym się po zimowej stagnacji- światem roślin i zwierząt.

   W poszukiwaniu zwiastunów wiosny zachęcamy do wiosennych spacerów w Parku Krajobrazowym „Chełmy”. Dzięki sprzyjającej pogodzie fauna i flora „Chełmów” budzą się do życia i są gotowe na ich wiosenne podglądanie! Słychać kosy, drozdy śpiewaki, strzyżyki, rudziki, a widać żółte latolistki cytrynki, jaszczurki zwinki, wiele śladów saren, jeleni, dzików. Wśród roślinnych zwiastunów wiosny możemy zaobserwować m.in.: zawilca gajowego, złoć żółtą, śnieżyczkę przebiśnieg, śnieżycę wiosenną, przylaszczkę pospolitą.

   7 kwietnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Bobrów. Data ta związana jest z urodzinami amerykańskiej badaczki i specjalistki od bobrów Dorothy Richards (1894 – 1985), która jako pierwsza na świecie założyła rezerwat dla bobrów. Pierwszy raz święto obchodzono w 2009 roku, a jego celem jest zwrócenie uwagi na rolę bobrów w przyrodzie i ich ochronę. Na świecie występują dwa gatunki bobrów: bóbr europejski występujący w Europie i Azji oraz bóbr kanadyjski zamieszkujący tereny Ameryki Północnej. W Polsce bóbr europejski jest największym przedstawicielem gryzoni i gatunkiem objętym ochroną częściową.

   Marzec i kwiecień to czas budzenia się przyrody po zimowym odpoczynku. Jest to okres intensywnego rozwoju roślin, który możemy obserwować w lasach, na łąkach, a także w naszych ogrodach. Obserwowane przez nas w tym okresie masowe kwitnienie niektórych gatunków roślin określane jest aspektem wiosennym. Proces ten widoczny jest aktualnie w ogrodzie dydaktycznym Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych w Jeleniej Górze.

   1 kwietnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Ptaków – święto, które zostało ustanowione w 1906 r. Koordynatorem światowych obchodów jest BirdLife International – międzynarodowa organizacja pozarządowa zajmująca się ochroną ptaków oraz ich siedlisk, a partnerem w Polsce jest Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków. Współcześnie dziko występujące w Unii Europejskiej ptaki chronione są poprzez m.in. unijną Dyrektywę Ptasią. Ze względu na silnie rozwinięte migracje ptaków, obecne działania ochronne prowadzone są na poziomie międzynarodowym.

DOLNOŚLĄSKI ZESPÓŁ PARKÓW KRAJOBRAZOWYCH edukuje!

Drodzy miłośnicy przyrody!

„Łabędź zaplątany w żyłki wędkarskie”, „łabędź chyba zjadł żyłkę” lub „łabędź z dziwnym skrzydłem pływa po stawie” - to opisy ptaków podawane często przez osoby interweniujące w ich sprawie i zgłaszające się z prośbą o pomoc do Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt w Myśliborzu. Ośrodek działa przy Dolnośląskim Zespole Parków Krajobrazowych od 1998 roku. Po latach doświadczeń opiekunowie azylantów doszli do wniosku, że najlepszą pomocą dla zwierząt jest nieszkodzenie im w ich naturalnym środowisku.

   Jeden z najbardziej rozpoznawalnych ptaków wokół nas.
Kos występuje w całej Europie, obserwowany jest w lasach, parkach, ogrodach, a także miastach. Obie płci tego gatunku różnią się ubarwieniem. Samiec kosa ma czarne pióra i pomarańczowy (lub żółty) dziób, samica jest ciemnobrązowa.

   Gniazdo kosa zasługuje na szczególną uwagę ze względu na specyficzną budowę. Ma kształt czarki o średnicy od 14 do 20 cm. Zewnętrzna i wewnętrzna warstwa (wyściółka) gniazda to źdźbła traw, mech, gałązki. Cechą charakterystyczną gniazda jest środkowa ściana (warstwa pomiędzy zewnętrzną a wewnętrzną)- wykonana z gliny lub ziemi połączonej śliną ptaka. Budowa gniazda, jak na tak kunsztowną konstrukcję, trwa dosyć krótko od 2 do 5 dni (niekiedy 1-2 dni). Samica składa 4-5 jaj, które wysiaduje sama. Natomiast pisklęta karmią oboje rodzice. Gniazdo umieszczone jest w różnorodnych miejscach i na różnych wysokościach od krzewów, pnączy, w gęstych gałęziach drzew, po balkony, belki dachowe, a nawet opisywano lokalizację gniazda pod maską nieużywanego samochodu, na silniku.

Na stronie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska możemy przeczytać:
„Widok rannego lub porzuconego dzikiego zwierzęcia w naturalny sposób budzi chęć niesienia pomocy. Czasem jednak ta pomoc, udzielona w nieodpowiedni sposób może wyrządzić zwierzęciu krzywdę.” (https://www.gdos.gov.pl/jak-pomagac-zwierzetom, dostęp 18.03.2021r.)

W okresie sezonu lęgowego ptaków, prawie codziennie, do Ośrodka Rehabilitacji Zwierząt w Myśliborzu dzwonią lub przyjeżdżają osoby, które znalazły ptaka. Szczególną grupą zwierząt dostarczanych do Ośrodka są ptasie pisklęta i podloty, które często są powodem ludzkich interwencji.

Przedstawiamy proste wskazówki, którymi warto kierować się podczas sytuacji gdy znajdujemy ptaka i nie wiemy jak dalej postąpić.

   Jak co roku 21 marca rozpocznie się kalendarzowa wiosna. Dzień przed, w momencie równonocy wiosennej (gdy słońce przejdzie punkt Barana) rozpocznie się wiosna astronomiczna, w czasie której dzień wydłuża się a noc staje się coraz krótsza. Okres ten trwa aż do przesilania letniego. Wyznacznikiem wiosny jest także wzrost temperatury. Wiosna termiczna jest okresem roku, w którym średnie dobowe temperatury powietrza wahają się pomiędzy 5 a 15°C.
   Poza wiosną kalendarzową, astronomiczną i klimatyczną, mamy też wiosnę fenologiczną, której trwanie określa się na podstawie zjawisk zachodzących w przyrodzie ożywionej, takich jak kwitnienie określonych gatunków roślin, czy powroty ptaków z zimowisk. Zjawiska te określamy mianem zwiastunów wiosny.
Wśród roślin najbardziej rozpoznawalnymi i znanymi zwiastunami wiosny są śnieżyca wiosenna, śnieżyczka przebiśnieg i krokus wiosenny. Kwitną one gdy tylko się ociepli, a na powierzchni ziemi zalega jeszcze śnieg.